Blok HIT według Rønnestada: 5 sesji interwałów w tydzień – co mówią badania

Peleton zawodowców podczas Tour de France (fot. Rob Wingate / Unsplash)

Blok HIT to pomysł prosty w opisie: zamiast robić 2 sesje interwałów co tydzień, robisz 5 w jednym tygodniu, a przez kolejne 3 tygodnie tylko po 1. Łączna liczba interwałów zostaje taka sama, zmienia się ich rozkład. W badaniach Benta Rønnestada z Lillehammer taki układ dawał kolarzom większy przyrost VO2max niż klasyczne rozłożenie. Nie wszystkie badania to potwierdzają, a blok ma swój koszt.

W tym wpisie zbieram badania o blokach HIT, w tym te, które wypadły na niekorzyść bloków, i pokazuję, jak taki blok rozpisuję w praktyce. Same protokoły interwałów (30/15, 4 × 4, 4 × 8) opisałem we wpisie o interwałach VO2max.

Czym jest blok HIT?

HIT (high-intensity interval training) to w tym kontekście interwały w strefie VO2max. W klasycznym układzie (w badaniach nazywanym TRAD) masz 2 takie sesje w tygodniu, przez cały okres przygotowawczy. W periodyzacji blokowej (BP) koncentrujesz je:

TydzieńUkład klasycznyBlok HIT
12 × HIT + spokojna jazda5 × HIT + krótkie, luźne jazdy
22 × HIT + spokojna jazda1 × HIT + spokojna jazda
32 × HIT + spokojna jazda1 × HIT + spokojna jazda
42 × HIT + spokojna jazda1 × HIT + spokojna jazda
Razem8 sesji HIT8 sesji HIT

Założenie jest takie, że skumulowany bodziec w jednym tygodniu przesuwa organizm mocniej niż ten sam bodziec rozłożony równo, a 3 lżejsze tygodnie dają czas na adaptację.

Co pokazują badania

Pobranie krwi z płatka ucha do pomiaru mleczanu u kolarza w trakcie testu
Pomiar mleczanu w trakcie testu. Moc przy 2 i 4 mmol/l to jeden z głównych wskaźników w badaniach nad blokami.
BadanieKto i jaki układWynik
Rønnestad i wsp., 2014 (4 tygodnie)19 wytrenowanych kolarzy (VO2max ok. 62 ml/kg/min); tydzień 5 × HIT + 3 tygodnie po 1 vs 4 tygodnie po 2Blok: VO2max +4,6%, Wmax +2,1%, moc przy 2 mmol/l mleczanu +10%. Układ klasyczny: bez istotnych zmian
Rønnestad i wsp., 2014 (12 tygodni)15 dobrze wytrenowanych kolarzy; co 4. tydzień 5 × HIT, potem 3 tygodnie po 1 vs 12 tygodni po 2VO2max +8,8% vs +3,7%; moc przy 2 mmol/l +22% vs +10%; umiarkowanie lepsze efekty w 40-minutowej próbie i masie hemoglobiny
Breil i wsp., 201021 juniorów narciarstwa alpejskiego; 15 sesji 4 × 4 min w 11 dni vs zwykły treningVO2max +6,0%, moc szczytowa +5,5%, moc na drugim progu +9,6%; spadek mocy w skokach (zmęczenie mięśni)
Wahl i wsp., 201316 juniorów triathlonu; 15 sesji HIT w 2 tygodnie (3 bloki po 3 dni)Lepsza czasówka i moc szczytowa, VO2max bez zmian; efekt tylko w grupie z odpoczynkiem pasywnym między sesjami
Rønnestad i wsp., 202117 wytrenowanych kolarzy; tydzień 5 × HIT: krótkie interwały (30/15) vs długie (5 min)Krótkie interwały: większy przyrost VO2max (różnica 5,7%) i mocy przy 4 mmol/l
Mølmen i wsp., 202530 bardzo dobrze wytrenowanych kolarzy (VO2max ok. 70); 6 sesji progowych w 7 dni + 6 dni aktywnej regeneracjiMoc przy 4 mmol/l +4,0% vs −1,3% w zwykłym treningu; VO2max +2,0% vs 0%

Ostatnie badanie jest ciekawe z innego powodu: blok nie musi składać się z interwałów VO2max. Sześć sesji 5–7 × 10–14 minut na umiarkowanej intensywności (ok. 85% tętna maksymalnego, mleczan ok. 2,8 mmol/l) też podniosło próg u kolarzy na poziomie elity.

Badania, które blokom nie przyznały racji

McGawley i wsp. (2017) porównali u 20 juniorów biegów narciarskich 9 sesji HIT w jednym tygodniu (z tygodniem spokojnym przed i po) z 3 sesjami tygodniowo przez 3 tygodnie. Wyniki w teście na 600 m, VO2max, ekonomia ruchu i wskaźniki z biopsji mięśni zmieniły się tak samo w obu układach. Ciekawostka: zawodnicy zrobili 9 sesji w tygodniu bez spadku jakości i bez większego stresu w kwestionariuszach.

Metaanaliza z 2019 roku, której współautorem jest sam Rønnestad, zebrała 20 badań o periodyzacji blokowej. Efekt na VO2max i Wmax wyszedł korzystny dla bloków, ale mały (standaryzowana różnica średnich 0,40 dla VO2max i 0,28 dla Wmax). Autorzy zaznaczają, że badania były małe i niskiej jakości metodologicznej (średnio 3,7/10 w skali PEDro) (Mølmen i wsp., 2019).

Uczciwy wniosek: blok HIT to skuteczna alternatywa dla klasycznego układu, z danymi lekko na jego korzyść. Nie jest to metoda, która gwarantuje dwa razy większy przyrost.

Jakie interwały w bloku?

Zawodowi kolarze na podjeździe podczas wyścigu
W Lillehammer bloki HIT testowano także u kolarzy elity. Fot. Tom Sam / Unsplash

W tygodniu z 5 sesjami jakość każdej z nich ma znaczenie. Badania z Lillehammer konsekwentnie wypadają na korzyść krótkich interwałów:

  • W pojedynczej sesji 30/15 kolarze elity jechali o 14% większą moc niż w interwałach 5-minutowych (421 vs 371 W) i dłużej przebywali powyżej 90% VO2max, przy takim samym odczuciu wysiłku (Almquist i wsp., 2020).

  • Po 3 tygodniach z 3 sesjami tygodniowo kolarze elity poprawili 20-minutowy test o 4,7% po 30/15 i pogorszyli o 1,4% po interwałach 5-minutowych (Rønnestad i wsp., 2020).

  • W samym tygodniu bloku 5 × 30/15 dało większy przyrost VO2max niż 5 × interwały 5-minutowe (Rønnestad i wsp., 2021).

Dlatego w blokach najczęściej używam 30/15 (3 serie po 13 powtórzeń) i 40/20, czasem z tzw. preloadem: 1,5–2 minuty mocno tuż przed serią, żeby pobór tlenu był wysoko od pierwszego powtórzenia.

Jak rozpisuję blok HIT

Przed blokiem

  • Co najmniej 3–4 tygodnie regularnego treningu z 1–2 sesjami intensywnymi. Blok nie jest dobrym pierwszym kontaktem z interwałami.

  • Pełne zdrowie. Po infekcji najpierw wracam do zwykłego treningu.

Tydzień bloku

DzieńPrzykład
PonZ2, 1 h luźno
WtHIT 1: 30/15, 3 × 13
ŚrHIT 2: 40/20, 3 × 10
CzwHIT 3: 30/15 z preloadem
PtZ2, 1 h luźno albo wolne
SobHIT 4: 40/20 + spokojna jazda
NdzHIT 5: 30/15 albo wyścig online
  • Między sesjami tylko luźno. Krótkie jazdy w Z1–Z2, bez akcentów.

  • Węglowodany na każdej jeździe, na sesjach HIT 60–90 g/h. W bloku nie ma miejsca na trening na czczo.

  • Sen 8 h+. W tym tygodniu ważniejszy niż zwykle.

  • Siłownia na koniec bloku albo wcale, żeby nie dokładać zmęczenia przed kolejną sesją HIT.

Bezpieczniki

Licznik rowerowy w trakcie interwału: moc, czas odcinka i moment obrotowy
W bloku pilnuję mocy w każdej serii. Spadek o więcej niż 5% w ostatniej serii kończy sesję.
  • Moc w ostatniej serii spada o więcej niż 5% względem pierwszej – kończę sesję wcześniej.

  • Poranne HRV wyraźnie poniżej normy albo tętno spoczynkowe wyższe o 5+ uderzeń – skracam sesję o 1 serię.

  • Nie da się wejść na wysokie tętno przy zwykłej mocy – to częsty objaw przeciążenia, odpuszczam sesję.

Po bloku

  • 2–3 dni naprawdę lekko.

  • Kolejne tygodnie: 1 sesja HIT tygodniowo, reszta to jazda w Z2, praca przy progu tlenowym, długa jazda i siłownia.

  • Test nie od razu. W badaniach testy wykonywano 6–7 dni po bloku. Ja robię test po 1–2 tygodniach.

Dla kogo jest blok HIT?

Blok ma sens, gdyZostań przy 2 × HIT, gdy
trenujesz regularnie od lat, 8+ h tygodniowodopiero zaczynasz albo jeździsz 4–6 h
jesteś w okresie przygotowawczymmasz ważny start w ciągu 2–3 tygodni
VO2max stoi w miejscu przy klasycznym układziewracasz po chorobie lub kontuzji
możesz zapewnić sobie sen i jedzenie w tym tygodniuczeka Cię tydzień z dużym stresem w pracy

Badani w pracach Rønnestada mieli VO2max ok. 60–75 ml/kg/min, byli to głównie mężczyźni, a badania trwały od 4 do 12 tygodni. U amatora z 6 godzinami w tygodniu klasyczne 2 × HIT zwykle daje wystarczająco dużo bodźca.

Najczęstsze pytania

Ile sesji HIT robić w bloku?

W badaniach Rønnestada 5 sesji w 7 dni, a potem 1 sesja tygodniowo przez 3 tygodnie. W innych pracach stosowano 9 sesji w tydzień albo 15 sesji w 11–14 dni, ale to wersje dla zawodników z dużym doświadczeniem.

Czy blok HIT daje lepsze efekty niż 2 interwały w tygodniu?

W części badań tak: w 12-tygodniowym badaniu VO2max wzrósł o 8,8% wobec 3,7%. Metaanaliza z 2019 roku pokazuje jednak mały efekt i niską jakość badań, a w badaniu McGawley i wsp. (2017) nie było różnic. Blok to dobra alternatywa, ale nie gwarancja większego przyrostu.

Jakie interwały robić w bloku?

Najwięcej danych przemawia za krótkimi interwałami, np. 30/15 (3 serie po 13 powtórzeń) i 40/20. W tygodniu bloku 30/15 dało większy przyrost VO2max niż interwały 5-minutowe.

Kiedy zrobić test po bloku?

Nie od razu. W badaniach testy wykonywano 6–7 dni po bloku, w praktyce test po 1–2 tygodniach lżejszego treningu daje bardziej wiarygodny wynik.

Czy blok HIT nadaje się dla amatora?

Dla wytrenowanego amatora, który jeździ 8+ godzin tygodniowo i ma za sobą kilka lat regularnego treningu – tak, najlepiej w okresie przygotowawczym. Przy mniejszej objętości klasyczny układ z 2 sesjami tygodniowo zwykle wystarcza.

Źródła naukowe

  • Rønnestad B.R., Hansen J., Ellefsen S. (2014). Block periodization of high-intensity aerobic intervals provides superior training effects in trained cyclists. Scand J Med Sci Sports 24(1):34–42. doi:10.1111/j.1600-0838.2012.01485.x

  • Rønnestad B.R. i wsp. (2014). Effects of 12 weeks of block periodization on performance and performance indices in well-trained cyclists. Scand J Med Sci Sports 24(2):327–335. doi:10.1111/sms.12016

  • Breil F.A. i wsp. (2010). Block training periodization in alpine skiing: effects of 11-day HIT on VO2max and performance. Eur J Appl Physiol 109(6):1077–1086. doi:10.1007/s00421-010-1455-1

  • Wahl P. i wsp. (2013). Passive recovery is superior to active recovery during a high-intensity shock microcycle. J Strength Cond Res 27(5):1384–1393. doi:10.1519/JSC.0b013e3182653cfa

  • McGawley K. i wsp. (2017). No additional benefits of block- over evenly-distributed high-intensity interval training within a polarized microcycle. Front Physiol 8:413. doi:10.3389/fphys.2017.00413

  • Mølmen K.S., Øfsteng S.J., Rønnestad B.R. (2019). Block periodization of endurance training – a systematic review and meta-analysis. Open Access J Sports Med 10:145–160. doi:10.2147/OAJSM.S180408

  • Rønnestad B.R. i wsp. (2015). Short intervals induce superior training adaptations compared with long intervals in cyclists – an effort-matched approach. Scand J Med Sci Sports 25(2):143–151. doi:10.1111/sms.12165

  • Almquist N.W. i wsp. (2020). Systemic and muscular responses to effort-matched short intervals and long intervals in elite cyclists. Scand J Med Sci Sports 30(7):1140–1150. doi:10.1111/sms.13672

  • Rønnestad B.R. i wsp. (2020). Superior performance improvements in elite cyclists following short-interval vs effort-matched long-interval training. Scand J Med Sci Sports 30(5):849–857. doi:10.1111/sms.13627

  • Rønnestad B.R. i wsp. (2021). Superior physiological adaptations after a microcycle of short intervals versus long intervals in cyclists. Int J Sports Physiol Perform 16(10):1432–1438. doi:10.1123/ijspp.2020-0647

  • Mølmen K.S. i wsp. (2025). A moderate-intensity interval training block improves endurance performance in well-trained cyclists. Med Sci Sports Exerc 57(8):1780–1789. doi:10.1249/MSS.0000000000003706

Jeśli zastanawiasz się, czy blok pasuje do Twojego sezonu, zobacz opiekę trenerską. Interwały w bloku dobrze łączą się z siłownią, o ile siłownia nie zabiera nóg przed kolejną sesją.

Jakub Obitko
Jakub Obitko

Trener kolarstwa, certyfikowany CORE Coach i zawodnik startujący w wyścigach UCI. Łączę praktykę wyścigową z fizjologią wysiłku. Więcej o mnie

Chcesz trenować z planem dopasowanym do Ciebie?

W indywidualnej opiece trenerskiej przekładam taką wiedzę na Twój konkretny plan – aktualizowany co 7 dni.

Czytaj dalej

Podobne artykuły

Wszystkie artykuły
Darmowa konsultacja